گفتگوی دکتر بابایی (فوق تخصص گوارش) درباره ضرورت آندوسکوپی

مجری:

در مورد یکی از دغدغه‌های بیماران صحبت کنیم. فکر می‌کنم اگر بخواهیم درصدبندی کنیم، درصد زیادی از مراجعین این حالت را دارند. مثلاً مگر ۸۰ درصد کسانی که می‌روند آندوسکوپی، سرطان دارند؟ نه، اتفاقاً خیلی کمتر است.

مسئله اینجاست که طرف می‌آید پیش شما (به عنوان متخصص گوارش)، هزینه می‌کند، آندوسکوپی و کولونوسکوپی انجام می‌دهد و بعد که به قول شما “چیزی سر راه نیست” و “چیز بدی نیست”، شاکی می‌شود! می‌گوید: «این همه پول دادم، الکی آندوسکوپی کرد، نگاه کرد و دید هیچ خبری هم نیست!»

دکتر بابایی:

این مطلب خیلی مهمی است که همیشه جای سوال دارد. ببینید، شما گاهی باید ثابت بکنید که چیزی نیست.

بیمار تهوع و استفراغ دارد و این تهوع کنترل نمی‌شود. پیش من می‌آید و من می‌خواهم بررسی کنم:

• آقا تنگی داری؟
• انسداد داری؟
• راه پیلور (خروجی معده) بسته است؟
• زخم داری؟

بعد من انجام می‌دهم و می‌گویم: «شما سالمی».

بیمار می‌گوید: «اِ… من تهوع و استفراغ داشتم، آمدم پیشت، کلی پول دادم، حالا داری میگی سالمه؟!»

آقا شما نمی‌توانید همین‌طوری نظر بدهید. مثل ماشین است؛ شما می‌روید مکانیکی و می‌گویید: «آقا این ماشین ریپ می‌زند». مکانیک موتور را باز می‌کند و بررسی می‌کند و می‌گوید: «موتور سالمه».

شما می‌گویید: «چرا بازش کردی؟»

خب تا بازش نکند از کجا بفهمد که سالم است؟ دقت کردید؟

یعنی اگر بیمار مشکل دارد، شما چاره‌ای ندارید جز بررسی. من که علم غیب ندارم. من تازه وقتی می‌بینم و می‌گویم چیز بدی ندارید، یعنی مثلاً مشکل شما “ریفلاکس” است، یا “ورم عصبی” دارید، یا “ترشحات اسید” زیاد است.

مجری:

خدا رو شکر که سرطان نداری.

دکتر بابایی:

آفرین! با آندوسکوپی چهار تا نکته برای من معلوم می‌شود:

۱. چیزهای بد (مثل تومور) ندارید.

۲. میزان آسیب معلوم می‌شود.

۳. نوع درمان برای من مشخص می‌شود.

یعنی اگر زخم باشد، من داروی زخم می‌دهم. اگر نباشد، درمان من متفاوت می‌شود. این‌طور نیست که من به ایشان بگویم «چیزی نیست» و ایشان بگوید «پس چرا این کار را کردم؟». نه!

تمام کسانی که آندوسکوپی انجام دادند بدانند؛ اگر پزشک به آن‌ها گفت «چیزی نیست» (و وقت نمی‌کند توضیح دهد)، منظورش این است که:

یک: شما بیماری خطرناک (بدخیم) ندارید.

دو: نوع درمان شما مشخص شد تا الکی دارو نخورید. اگر زخم داشتید داروی زخم می‌دادیم، حالا که می‌بینیم منشأ عصبی دارد، داروی اعصاب (مرتبط با گوارش) می‌دهیم. این‌ها خیلی با هم فرق می‌کنند.

مجری:

آقا من یک پیشنهادی بدهم به شما و همه متخصص‌های گوارش. یک ویدیویی ضبط کنید و در اتاق انتظار نمایش دهید تا به کسانی که نشسته‌اند و منتظرند، یک آمادگی ذهنی بدهید که اگر بعد از آندوسکوپی به شما گفتیم «سالم هستید»، دلیلش چیست و همین حرف‌ها را بشنوند.